Güne Bakış HABER

Sessizce büyüyen bir toplumsal tehlike ile karşı karşıyayız. Günümüz ergenleri artık sadece okul bahçelerinde değil, ellerindeki telefon ekranlarının arkasında, klavye tuşlarında ve dijital dünyanın karanlık odalarında akran zorbalığına maruz kalıyor. Üstelik bu durum sadece mağduru değil, zorbalık yapan genci ve tüm aileyi de sessizce tüketiyor.

Bugün sokakta kime sorsak "Zorbalık nedir?" diye, zihninde fiziksel bir itip kakma, bir kavga canlanır. Oysa seans odamın kapısını çalan gençlerin ve çaresiz anne babaların gözlerine baktığımda bambaşka bir tablo görüyorum. Zorbalık kılık değiştirdi. Artık moraran yüzler, yırtılan okul kıyafetleri yok; onun yerine ruhlarda açılan, dışarıdan görünmeyen ama derin kanayan yaralar var.

Seans Odasındaki Çığlık: "Hocam, Yaşadığımı Değil Ama Görünmez Olduğumu Hissediyorum"

Hiç unutmam; geçtiğimiz haftalarda 15 yaşında bir genç kız ve annesi oturdu tam karşıma. Annesi kızının son aylarda okul başarısının düştüğünü, odasından hiç çıkmadığını ve yemek yemediğini anlatıyordu. Kız ise başı öne eğik, parmaklarıyla oynayarak uzun süre sustu. Ardından dökülen şu cümleler salondaki havayı buz kestirdi:

"Hocam, sınıftaki gruptan beni çıkardılar. Sonra hakkımda gerçek olmayan bir dedikodu yayıp sosyal medyada linç hesabı açtılar. Okula gittiğimde kimse yüzüme bakmıyor, koridorda yürürken arkamdan fısıldaşıp gülüşüyorlar. Bedenen oradayım ama kendimi sanki hiç yokmuşum, görünmezmişim gibi hissediyorum. Yaşamak ağır geliyor..."

Bu hikaye ne yazık ki münferit bir olay değil. Siber zorbalık, akran dışlaması, sinsi dedikodular ve duygusal şantajlar... Günümüz ergenleri, 24 saat boyunca durmayan bir ruhsal baskı altında. Eskiden okulda zorbalığa uğrayan bir çocuk evine, güvenli limanına geldiğinde sığınacak bir alan bulurdu. Bugün ise zorbalık, çocuğun cebindeki telefonla yatak odasına, yorganının altına kadar giriyor. Eskapizm (kaçış) imkânı kalmayan genç, kronik bir çaresizliğe sürükleniyor.

Zorba Çocuğun Arkasındaki Madalyonun Diğer Yüzü

Toplum olarak genellikle sadece "mağdur" çocuğa odaklanırız. Oysa bir terapist olarak altını çizmek istediğim çok kritik bir nokta var: Hiçbir çocuk mutlu, huzurlu ve anlaşıldığı bir yuvadan çıkıp durduk yere bir başkasına zorbalık yapmaz.

Zorbalık yapan genç de aslında kendi içindeki değersizlik, öfke, sevgisizlik veya evde tanık olduğu şiddeti dışarıya vuruyordur. Evde sesi duyulmayan, takdir görmeyen, sürekli eleştirilen ya da kıyaslanan ergen; akran grubunda gücünü ve varlığını ötekini ezerek, ona zorbalık yaparak kanıtlamaya çalışır. Yani ortada tek bir mağdur yok; zorbaya dönüşen çocuk da kendi iç dünyasındaki ihmalin mağdurudur.

Aileler Neden Fark Edemiyor?

Ebeveynler haklı olarak soruyor: "Biz nerede hata yapıyoruz, çocuğumuzun bu durumda olduğunu nasıl anlarız?"

Ergenlik zaten doğası gereği dalgalı bir dönemdir. Ancak şu belirtiler sadece bir "ergenlik tribi" değil, bir imdat çağrısı olabilir:

Ani Duygu Durum Değişimleri: Çocuğun aşırı içe kapanması veya aniden patlayan kontrolsüz öfke krizleri.

Okul ve Sosyal Fobi: Okula gitmek istememe, sık sık " karnım ağrıyor, başım ağrıyor" diyerek eve kapanma isteği.

Dijital Detoks veya Aşırı Bağımlılık: Telefonuna bildirim geldiğinde irkilme, panikleme ya da tam tersine telefondan hiç kopamama hali.

Uyku ve İştah Bozuklukları: Gece kabuslarla uyanma veya aşırı iştah kaybı.

Bu Toplumsal Yarayı Nasıl İyileştireceğiz?

Ergen zorbalığı, sadece okulların veya rehberlik servislerinin çözebileceği basit bir disiplin sorunu değildir. Bu, aineden başlayan toplumsal bir farkındalık meselesidir:

Yargılamadan Dinleyin: Çocuğunuz size yaşadığı bir haksızlığı anlattığında "Sen de bir şey yapmışsındır" diyerek savunmaya geçmeyin. Önce onu dinleyin, duygusunu doğrulayın ve "Senin yanındayım, bunu birlikte çözeceğiz" mesajını verin.

Dijital Okuryazarlığı ve Sınırları Öğretin: Çocuklarımıza gerçek hayatta sergilemedikleri nezaketi, sanal dünyada da sürdürmeleri gerektiğini anlatmalıyız. Dijital alan bir "kuralsızlık bölgesi" değildir.

Güç Odaklı Değil, Empati Odaklı Çocuklar Yetiştirin: Bir çocuğa verebileceğimiz en büyük değer "en başarılı" olması değil; "en merhametli ve empati yeteneği yüksek" birey olmasıdır.

Uzman Desteği Almaktan Çekinmeyin: Hem mağdur olan hem de zorbalık eğilimi gösteren gençler için erken dönemde profesyonel psikolojik destek almak, gelecekte yaşanacak daha büyük travmaların önüne geçer.

Geç Kalmadan Ses Verelim

Geleceğimiz olan gençleri ekranların ve acımasız akran akımlarının insafına bırakamayız. Onların ihtiyacı olan şey yargılanmak değil; anlaşılmak, kapsanmak ve güven duymaktır.

Gelin bugün çocuklarımıza sadece derslerini veya sınavlarını sormayalım. Gözlerinin içine bakalım ve şu soruyu soralım:"Okulda veya arkadaşlarınla aranda seni üzen, ruhunu yoran bir şey var mı? Anlat, buradayım..."

Sevgiyle kalın

Güneş Camcı

Aile ve Ergen Terapisti