SİVRİSİNEK ISIRIĞIYLA GELEN TEHLİKE: DANG VİRÜSÜ ÖLÜMCÜL OLABİLİR Mİ?

Güne Bakış HABER

Gazeteci Serdar Akinan’ın dang virüsüne yakalandığını açıklamasının ardından, halk arasında “kemik kıran hastalığı” olarak da bilinen dang humması yeniden gündeme geldi. Özellikle tropikal ve subtropikal bölgelerde yaygın görülen hastalık; yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, kas ve eklem ağrıları gibi belirtilerle ortaya çıkabiliyor. Hastalığın bazı kişilerde hafif seyretmesine karşın ağır vakalarda ciddi komplikasyonlara yol açabilmesi, “Dang virüsü nedir, nasıl bulaşır, belirtileri nelerdir ve ölümcül müdür?” sorularını yeniden gündeme taşıdı.

Dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen dang hummasının temel bulaşma yolu Aedes türü sivrisinekler. Hastalık günlük temas, aynı ortamda bulunma veya solunum yoluyla insandan insana bulaşmıyor. Virüsü taşıyan sivrisineğin insanı ısırması sonucunda enfeksiyon ortaya çıkıyor.

DANG VİRÜSÜ NEDİR?

Dang virüsü, insanlara çoğunlukla enfekte Aedes aegypti ve Aedes albopictus türü sivrisineklerin ısırmasıyla bulaşan viral bir enfeksiyondur. Hastalık özellikle sıcak, nemli, tropikal ve subtropikal iklimlerde daha sık görülüyor.

Dang hummasının halk arasında “kemik kıran hastalığı” olarak adlandırılmasının temelinde ise bazı hastalarda ortaya çıkan son derece şiddetli kas, kemik ve eklem ağrıları bulunuyor.

Hastalığın belirtileri ve şiddeti kişiden kişiye değişebiliyor. Bazı kişiler enfeksiyonu belirti göstermeden veya hafif şikâyetlerle geçirirken, bazı vakalarda tablo ağırlaşabiliyor.

DANG VİRÜSÜ NASIL BULAŞIYOR?

Dang virüsünün yayılmasında en önemli rolü Aedes türü sivrisinekler oynuyor. Virüsü taşıyan bir sivrisineğin insanı ısırması sonucunda virüs kişiye geçebiliyor.

Dang, grip veya soğuk algınlığı gibi günlük temasla kolayca insandan insana yayılan bir hastalık değil. Aynı ortamda bulunmak, el sıkışmak veya hastayla günlük sosyal temas kurmak temel bulaşma yolu olarak kabul edilmiyor.

Bu nedenle hastalığın yaygın olduğu bölgelerde sivrisinek ısırıklarından korunmak, dang virüsüne karşı alınabilecek en önemli tedbirlerin başında geliyor.

DANG HUMMASININ BELİRTİLERİ NELER?

Dang enfeksiyonunda belirtilerin şiddeti farklılık gösterebiliyor. Hastalık özellikle yüksek ateşle kendisini gösterebiliyor.

Sık görülen belirtiler arasında yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, gözlerin arkasında ağrı, kas ve eklem ağrıları, bulantı, kusma, halsizlik ve deri döküntüleri yer alabiliyor.

Şiddetli vücut ağrıları nedeniyle hastalığın “kemik kıran hastalığı” adıyla anılması da buradan geliyor. Hastalık atlatıldıktan sonra bazı kişilerde halsizlik ve yorgunluk bir süre daha devam edebiliyor.

DANG VİRÜSÜ ÖLÜMCÜL MÜ?

Dang virüsüne yakalanan kişilerin büyük bölümünde hastalık hafif veya orta şiddette seyredebilse de bazı vakalarda ağır dang tablosu gelişebiliyor.

Ağır vakalarda kanama, dolaşım sistemi sorunları, organların etkilenmesi ve şok gibi ciddi komplikasyonlar ortaya çıkabiliyor. Bu tablo zamanında tıbbi müdahale yapılmadığında hayati risk oluşturabiliyor.

Bu nedenle özellikle şiddetli karın ağrısı, sürekli kusma, kanama belirtileri, aşırı halsizlik, huzursuzluk veya solunum güçlüğü gibi ciddi belirtilerin ortaya çıkması halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması önem taşıyor.

YÜKSEK ATEŞ VE ŞİDDETLİ AĞRILARA DİKKAT

Dang hummasının belirtileri başka viral hastalıklarla karıştırılabildiği için özellikle hastalığın yaygın olduğu ülke ve bölgelerde bulunanların dikkatli olması gerekiyor.

Yurt dışı seyahatinin ardından yüksek ateş, yoğun kas-eklem ağrısı, baş ağrısı veya benzeri şikâyetlerin ortaya çıkması durumunda kişinin seyahat geçmişini de sağlık çalışanlarıyla paylaşması teşhis açısından önem taşıyor.

SICAK VE NEMLİ BÖLGELERDE RİSK ARTIYOR

Aedes türü sivrisineklerin yaşam koşullarına uygun olan sıcak ve nemli bölgelerde dang humması daha yaygın görülüyor. Sivrisineklerin üreyebileceği su birikintileri de hastalığın yayılma riskini artıran unsurlar arasında bulunuyor.

Küresel seyahatlerin artması ve sivrisineklerin yaşam alanlarının genişlemesi nedeniyle dang humması son yıllarda dünya genelinde daha fazla gündeme geliyor.

DANG VİRÜSÜNDEN NASIL KORUNULUR?

Dang hummasına karşı korunmada temel amaç sivrisinek ısırıklarını mümkün olduğunca engellemek. Özellikle hastalığın yaygın olduğu bölgelerde sivrisinek kovucu ürünlerden yararlanılması, uzun kollu kıyafetlerin tercih edilmesi, pencere ve kapılarda sineklik kullanılması ve yaşam alanlarının çevresinde sivrisineklerin üreyebileceği durgun suların bırakılmaması önem taşıyor.

Saksı altlıkları, açık su kapları ve benzeri alanlarda biriken suların düzenli olarak temizlenmesi de sivrisineklerin çoğalmasını azaltmaya yardımcı olabiliyor.

BELİRTİLER HAFİFE ALINMAMALI

Dang hummasının her vakada ağır seyretmediği ancak hastalığın seyrinin bazı kişilerde ciddi şekilde değişebileceği unutulmamalı. Özellikle yüksek ateş ve şiddetli ağrıların yanı sıra kanama veya genel durumda hızlı kötüleşme görülmesi halinde tıbbi değerlendirme gerekiyor.

Gazeteci Serdar Akinan’ın hastalığa yakalandığını açıklamasıyla Türkiye’de yeniden gündeme gelen dang virüsü, özellikle yurt dışına seyahat eden vatandaşlar açısından sivrisinek kaynaklı hastalıklara karşı korunmanın önemini bir kez daha gündeme taşıdı.

Haberin tüm ayrıntıları için Güne Bakış HABER’i takip edin.