Güne Bakış HABER 

“Müze, hiçbir şeyin kaybolmadığı,

yeniden keşfedildiği bir yerdir.” 

Nanette L. Avery

Müzecilik bilincini oluşturmak, çocukları büyülü bir yolculuğa çıkarmak, onların hayal dünyalarını ve ufuklarını genişletmek, hatta eğlendirirken eğitmek adına kurulan Kartal Belediyesi Masal Müzesi, kendi alanında ülkemizin ilk ve tek müzesi.

Tarih, kültür ve toplumsal değerler bakımından önemli bir yer tutan, belgesellere ve edebiyatımızın çeşitli türlerine konu olan Kartal’ın gözde semtlerinden Yakacık’ta kurulan müze, sadece İstanbul değil, İstanbul dışından da misafirler ağırlıyor.

Müze, tarihi değere sahip oyuncaklar, Türk ve dünya edebiyatının ilk basım masal kitaplarını sergiliyor. Şair, yazar, müzeci Sunay Akın küratörlüğünde kurulan, 29 Kasım 2017’de kapılarını açan müzenin bahçesi, masal kahramanları Cinderella, Heidi, Keloğlan, Hansel ile Gratel, Pamuk Prens ve Yedi Cüceler’ün renkli heykelleriyle süslenmiş. Müze bahçesine adım atmakla başlayan masal yolculuğu, içtenlikli ve ferahlatıcı bir atmosfere sahip. Ayrıca bu bahçe, ağaçlar altında bir dizi etkinliklere de imkân tanıyor. 

Sahne tasarımcısı Ayhan Doğan tarafından, çocuklara okuma alışkanlığı kazandırmak adına tasarlanan müzenin ilk bölümü “masal okumanın tarihi” olarak oluşturulmuş. Bu bölümde aynı zamanda “bebek evler” ve asıllarından birebir küçültülmüş “oyuncak kitaplar” yer alıyor. Dünyanın en önemli masal yazarlarından sayılan Hans Christian Andersen’in, 1850 yılında Danimarka’da ilk kez resimli olarak basılan kitabı, müzenin bu bölümünde yer almaktadır.  

Müzenin diğer bölümleri de oldukça dikkat çekici ve son derece keyifli… Işıklandırmaların masal yolculuğuna uygun bir şekilde tasarlandığı bu bölümlerde ise, çizgi filmlerin temelini oluşturan Laterna Magicalar ve Laterna Magicalar’ın dünyada nadir bulunan filmleri bulunuyor. Yine bu bölümde sergilenen Osmanlıca masal kitapları, müze konuklarına edebiyat tarihi açısından kesitler sunmayı ihmal etmiyor. Özellikle Kilisli Muallim Rıfat’ın 1916’da ilk kez Osmanlıca olarak yayımladığı Kitab-ı Dede Korkut görülmeye değer.  

Müzeyi dolaşmayı devam ettiğimizde, ülkemizde masal kitabı satan dükkânların tarihsel izine rastlanmaktadır. 1950’li-1960’lı yıllarda sokak başlarında yer alan kitapçıların canlandırmaları, geçmişten bir anı olarak ziyaretçilerin karşısına çıkıyor; masalların en sevilen türü olan fabllar ve oyuncakları müzenin vitrinlerini süslüyor. Bremen Mızıkacıları, Bambi, 101 Dalmaçyalı, Lassie gibi önemli karakterlerin sergilendiği bölümde ise asıl dikkati çeken, dünyanın en önemli fabl yazarı olarak kabul edilen Jean de La Fontain’in orijinal fotoğrafı.

Kartal Belediyesi Masal Müzesi, dünya klasiklerinin olmazsa olmazları arasında bulunan Don Kişot, İnatçı Keraban, Aya Seyahat, Küçük Prens, Robinson Crusoe, Pinokyo, Kırmızı Başlıklı Kız, Kurbağa Prens, Çizmeli Kedi, Alice Harikalar Diyarında, Kül Kedisi Cindirella gibi masal kitaplarının ilk baskılarını ve bu kitapların kahramanlarından esinlenerek yaratılmış tarihi eser özelliği taşıyan oyuncakları da sunuyor.

Müzenin yine ilgi çeken bölümlerinden biri; plaklar, kasetler gibi teknolojik gelişmeleri kapsayan zamanın ruhuna uygun eserler ve bu eserler üzerinden masalların seslendirme boyutundaki süreçleri açığa çıkarılıyor. Bir dönem Türk sinemasının önemli isimlerinden Adile Naşit’in TRT ekranlarında çocuklara yönelik sunduğu “Uykudan Önce” adlı masal programı, bir televizyon maketi ile bu maketin içine yerleştirilmiş Adile Naşit görseliyle ziyaretçileri büyülüyor.

Ulaşım açısından son derece kolay bir noktada bulunan Kartal Belediyesi Masal Müzesi’nin önemli özellikleri arasında çocuklara yönelik atölye çalışmaları, masal anlatıcılarının sahne performansları, resim sergileri, müzik dinletileri, çocuk edebiyatı buluşmaları yer almaktadır. En son 2022 yılında gerçekleşen ve 9 gün süren Uluslararası Çocuk Edebiyatı Festivali, ülkemizden ve yurt dışından 45 çocuk edebiyatı yazarına, çocuk kitaplarının iddialı yayınevlerine, çocuklar tarafından sevilen sanatçılara ev sahipliği yaptı. Kartal dışından da ziyaretçi akınına uğrayan bu festivalin yurt dışı konukları Macaristan, İsveç, Romanya ve Makedonya oldu.  

Kartal Belediyesi Masal Müzesi’nin en belirgin özellikleri arasında, çevre eğitim kurumları ve okul aile birlikleri ile sürekli iletişim halinde olmasıdır. Sağlıklı ve pedogojik yöntemlere dayalı bu iletişim, çocuklarla müze kavramı arasındaki ilişkinin temellerini atmaya (korumaya) yöneliktir. Çocukların sürekli ilgi alanı haline getirilmeye çalışılan bu özgün müze, ailelerin ve eğitimcilerin de doğal olarak ilgi alanına girmektedir. Her ebeveyn ve eğitimci, bu müzede kendi çocukluk dönemine yolculuk yapmaktadır.

Birer tarih, hafıza ve sanat yolculuğu olan Kartal Belediyesi Masal Müzesi, çocukların eğitimsel gelişimleri ve yaratıları anlamında çok büyük bir öneme sahip. Çünkü müze kavramı Fransızca bir sözcük olup, “ilham perisi” anlamına gelmektedir. Çocuklara birden fazla dünyanın kapılarını açan bu müze, bir hazine değerindedir.